İçeriğe geç

Finans

Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşu

6493 sayılı Kanun kapsamında ödeme hizmeti ve elektronik para ihracı için TCMB faaliyet izni.

Düzenleyici kurum
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Zorunlu şirket türü
Anonim şirket
Sektör
Finans
Ruhsat süresi
9–18 ay

Ödeme hizmeti sunmak veya elektronik para ihraç etmek, 6493 sayılı Kanun uyarınca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası iznine tabidir. Başvuru; sermaye yeterliliği, ortaklık yapısının şeffaflığı, bilgi sistemleri denetim raporu, iş planı ve üç yıllık finansal projeksiyon ile kurumsal yönetim yapısının bir arada değerlendirildiği kapsamlı bir süreçtir. Ödeme kuruluşu ile elektronik para kuruluşu arasındaki sermaye ve yükümlülük farkları iş modeline göre baştan doğru seçilmelidir.

Gerekenler

  • Anonim şirket olarak kuruluş ve payların nama yazılı olması
  • Faaliyet türüne göre belirlenen asgari ödenmiş sermayenin nakden ödenmesi
  • Nitelikli pay sahiplerinin mali güç ve itibar şartlarını taşıması
  • Bağımsız denetim kuruluşundan alınmış bilgi sistemleri yönetimi denetim raporu
  • MASAK uyum programı, iç kontrol, risk yönetimi ve iç denetim yapılarının kurulması
  • Fon koruma hesabı ve müşteri fonlarının ayrıştırılmasına ilişkin prosedürler

Elektronik para nedir?

6493 sayılı Kanuna göre elektronik para; ihraç eden kuruluşa yatırılan fon karşılığında çıkarılan, elektronik olarak saklanan, ödeme işlemlerinde kullanılan ve ihraç eden kuruluş dışındaki kişilerce de ödeme aracı olarak kabul edilen parasal değerdir (m.3). Kısacası bir cüzdan uygulamasına yüklenen ve farklı işyerlerinde harcanabilen bakiye elektronik paradır.

Elektronik para banka mevduatı değildir ve Kanun bu ayrımı açıkça kurar: elektronik para karşılığında toplanan fonlar mevduat veya katılım fonu sayılmaz; kuruluş bu fonları bir bankada açtığı ayrı bir hesapta tutmak zorundadır; bakiyeye, bekletilme süresine bağlı faiz veya başka bir menfaat sağlanamaz; elektronik para kuruluşu kredi veremez (m.20).

Yalnızca ihraç edenin kendi mağaza ağında, belirli bir mal veya hizmet grubunda ya da anlaşmalı belirli bir hizmet ağında kullanılabilen ön ödemeli araçlar Kanun kapsamı dışındadır (m.18/5). Tek bir zincirin hediye kartı bu türden bir araçtır; birçok bağımsız işyerinde geçen bir bakiye ise elektronik paradır.

Ödeme kuruluşu nedir, hangi hizmetleri sunar?

Ödeme kuruluşu, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'ndan (TCMB) aldığı izinle ödeme hizmeti sunan anonim şirkettir. Kanuna göre ödeme hizmetini yalnızca bankalar, elektronik para kuruluşları, ödeme kuruluşları ve PTT sunabilir; bunların dışındaki kişiler ödeme hizmeti veremez (m.13). Kanunun saydığı ödeme hizmetleri şunlardır (m.12):

  • Ödeme hesabının işletilmesi: hesaba para yatırılması ve hesaptan para çekilmesi dahil.
  • Para transferi: doğrudan borçlandırma, kartla ödeme ve düzenli ödeme emirleri dahil.
  • Ödeme aracının ihracı veya kabulü.
  • Para havalesi.
  • Onayın bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazıyla verildiği ve işletmecinin yalnızca aracı olduğu ödeme işlemleri.
  • Fatura ödemelerine aracılık.
  • Ödeme emri başlatma hizmeti: kullanıcının isteğiyle başka bir kuruluştaki ödeme hesabından ödeme başlatılması.
  • Hesap bilgisi hizmeti: kullanıcının onayıyla, farklı kuruluşlardaki ödeme hesaplarına ait bilgilerin tek bir çevrim içi platformda toplu sunulması.

İzin, bu hizmetlerin her biri için ayrı ayrı istenir. Hangi hizmetlerin seçildiği hem asgari özkaynak eşiğini hem de kurulacak iç kontrol ve bilgi sistemleri yapısını belirler; iş modelinin gerektirmediği bir hizmet için izin istemek süreci gereksiz yere ağırlaştırır.

Ödeme kuruluşu mu, elektronik para kuruluşu mu?

Belirleyici soru, kullanıcının bakiye tutup tutmayacağıdır. Elektronik para ihraç etme yetkisi yalnızca bankalara, PTT'ye ve bu amaçla izin almış elektronik para kuruluşlarına aittir (m.18/1). Elektronik para kuruluşları aynı zamanda ödeme hizmeti sağlayıcısıdır (m.13); ödeme kuruluşu ise elektronik para ihraç edemez.

Kullanıcının para yükleyip farklı işyerlerinde harcayabildiği bir cüzdan modeli elektronik para kuruluşu izni gerektirir. Yalnızca para transferi, ödeme kabulü veya fatura tahsilatı yapılacaksa ödeme kuruluşu izni yeterli olabilir; bu durumda asgari özkaynak şartı da belirgin biçimde düşüktür. Yanlış lisans türüyle başlamak, sonradan izin genişletme başvurusuyla düzeltilmesi gereken bir maliyettir.

Asgari özkaynak şartı (2026)

TCMB, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik'in 33. maddesine dayanarak asgari özkaynak tutarlarını güncelliyor. 31 Ocak 2026 tarihli ve 33154 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğle 30 Haziran 2026'dan itibaren uygulanan tutarlar:

  • Yalnızca fatura ödemelerine aracılık eden ödeme kuruluşları: 20 milyon TL (önceki tutar 15 milyon TL).
  • Diğer ödeme kuruluşları: 40 milyon TL (önceki tutar 30 milyon TL).
  • Elektronik para kuruluşları: 105 milyon TL (önceki tutar 80 milyon TL).

Yalnızca hesap bilgisi hizmeti sunan kuruluşlar 40 milyon TL'lik eşiğin dışında tutulmuştur. Özkaynak ödenmiş sermayeyle aynı şey değildir: Kanunda yazılı asgari ödenmiş sermaye tutarları (ödeme kuruluşunda 1–2 milyon TL, elektronik para kuruluşunda 5 milyon TL) bugün belirleyici değildir. Tutarlar 2025'te ve 2026'da arka arkaya artırıldığı için sermaye planı başvuru anında yürürlükte olan tebliğe göre yapılmalıdır.

İzinden sonra

Faaliyet izni alan ödeme ve elektronik para kuruluşları, izin tarihinden itibaren bir ay içinde Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliği'ne (TÖDEB) üyelik için başvurmak zorundadır (Ek m.1). Kuruluş bundan sonra TCMB'nin denetimi altında faaliyet gösterir; elektronik para kuruluşları faaliyetlerini bankalar aracılığıyla yürütür (m.18/4).

TCMB, faaliyet izni olan kuruluşların güncel listesini internet sitesinde yayımlar; izni iptal edilen veya sona eren kuruluşlar da aynı sayfalarda ayrıca gösterilir.

TCMB elektronik para kuruluşları listesi ↗

Sıkça sorulan sorular

Elektronik para kuruluşları hangileri?

Faaliyet izni olan elektronik para kuruluşlarının ve ödeme kuruluşlarının güncel listesi TCMB'nin internet sitesinde yayımlanır. İzni iptal edilen veya sona eren kuruluşlar da aynı sayfalarda ayrıca gösterildiği için bir kuruluşla çalışmadan önce izninin sürdüğünü bu listeden kontrol etmek en güvenli yoldur.

Elektronik para anonim şirketi nasıl kurulur?

Elektronik para kuruluşu anonim şirket olarak kurulur; paylar nakit karşılığı çıkarılır ve tamamı nama yazılı olur; sermayede yüzde on ve üzeri paya sahip olanlar ile kontrolü elinde bulunduranlar, bankacılık mevzuatında banka kurucuları için aranan nitelikleri taşımalıdır (m.18). Faaliyete geçmek için TCMB izni gerekir ve 30 Haziran 2026'dan itibaren asgari özkaynak 105 milyon TL'dir. İzinden sonra bir ay içinde TÖDEB üyeliğine başvurulur.

Ödeme kuruluşu kurmak için ne kadar sermaye gerekir?

30 Haziran 2026'dan itibaren asgari özkaynak, yalnızca fatura ödemelerine aracılık eden ödeme kuruluşları için 20 milyon TL, diğer ödeme kuruluşları için 40 milyon TL'dir. Elektronik para kuruluşlarında bu tutar 105 milyon TL'dir. Tutarları TCMB belirler ve dönemsel olarak günceller.

Elektronik para faiz getirir mi, mevduat sayılır mı?

Hayır. Elektronik para ihraç eden kuruluş, elektronik paranın elde tutulduğu süreye bağlı olarak faiz veremez ve başka bir menfaat sağlayamaz; elektronik para karşılığında alınan fonlar bankacılık mevzuatı anlamında mevduat veya katılım fonu sayılmaz (m.20). Fonlar bir bankada ayrı bir hesapta tutulur.

İzin almadan ödeme hizmeti sunulabilir mi?

Hayır. Kanuna göre ödeme hizmetini yalnızca bankalar, elektronik para kuruluşları, ödeme kuruluşları ve PTT sunabilir; elektronik para ihracı da bankalar, PTT ve izinli elektronik para kuruluşlarıyla sınırlıdır (m.13 ve m.18). Yalnızca kendi mağaza ağında geçen ön ödemeli kartlar gibi kapalı devre araçlar Kanun kapsamı dışındadır.

Konuşarak başlayalım

Otuz dakikalık ücretsiz bir görüşmede, size hangi şirket yapısının ve hangi teşviklerin uyduğunu netleştirelim. Bağlayıcı değil, faydalı.